57% doanh nghiệp Việt thiếu hụt chuyên gia an ninh mạng: Khoảng trống lớn trong kiểm soát rủi ro chuỗi cung ứng

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, an ninh mạng không còn là một lớp phòng vệ “bổ sung”, mà đã trở thành nền tảng cốt lõi của vận hành doanh nghiệp. Tuy nhiên, một thực tế đáng chú ý đang đặt ra nhiều thách thức: tình trạng thiếu hụt nhân sự an ninh mạng.

Theo báo cáo mới công bố của Kaspersky, khoảng 57% doanh nghiệp Việt Nam thừa nhận đang thiếu đội ngũ chuyên gia có trình độ. Không chỉ dừng lại ở bài toán nhân lực, con số này còn cho thấy những “khoảng trống” trong khả năng kiểm soát rủi ro, đặc biệt khi các hình thức tấn công ngày càng tinh vi và có xu hướng dịch chuyển sang chuỗi cung ứng.

Khi rủi ro không còn đến từ bên ngoài

Trong nhiều năm, doanh nghiệp thường tập trung bảo vệ hệ thống trước các mối đe dọa trực diện như tấn công từ bên ngoài, mã độc hay xâm nhập trái phép. Tuy nhiên, xu hướng hiện nay đang thay đổi rõ rệt.

Theo khảo sát trên 1.714 chuyên gia công nghệ tại 16 quốc gia, tấn công chuỗi cung ứng đang trở thành một trong những phương thức phổ biến nhất. Tại Việt Nam:

• 34% doanh nghiệp từng bị tấn công qua chuỗi cung ứng
• 27% đến từ các mối quan hệ tin cậy như đối tác hoặc nhà cung cấp

Điều này cho thấy hacker không nhất thiết phải tấn công trực tiếp vào doanh nghiệp. Thay vào đó, họ có thể “đi đường vòng” thông qua những kết nối vốn được tin tưởng mỗi ngày.

Một phần mềm bên thứ ba chưa được kiểm soát chặt chẽ.
Một tài khoản đối tác có quyền truy cập rộng.
Hoặc một hệ thống tích hợp chưa được đánh giá rủi ro đầy đủ.

Tất cả đều có thể trở thành “cửa ngõ” xâm nhập nếu không được quản trị đúng cách.

Khoảng trống nhân sự – điểm yếu khó nhìn thấy nhưng dễ bị khai thác

Trong bối cảnh này, yếu tố con người đang trở thành điểm nghẽn lớn nhất. Đáng chú ý, tỷ lệ thiếu hụt nhân sự an ninh mạng lên tới 57% – cao hơn đáng kể so với nhiều quốc gia trong khu vực khiến doanh nghiệp Việt Nam buộc phải vận hành hệ thống trong tình trạng thiếu nguồn lực chuyên sâu.

Vì vậy, một hệ quả rõ ràng xuất hiện: không phải doanh nghiệp không nhận thức được rủi ro, mà là không đủ nguồn lực để kiểm soát toàn diện.

Theo Kaspersky, 42% doanh nghiệp châu Á – Thái Bình Dương thiếu hụt nhân sự an ninh thông tin có chuyên môn. Bên cạnh đó, gần 48% doanh nghiệp cho biết việc phải xử lý đồng thời nhiều ưu tiên bảo mật khiến các rủi ro từ bên thứ ba bị bỏ sót

Bài toán không còn nằm ở công nghệ, mà ở năng lực quản trị

Trong bối cảnh các mối đe dọa ngày càng tinh vi, cách tiếp cận truyền thống như bổ sung thêm phần mềm hay thiết bị bảo mật đang dần bộc lộ giới hạn. Thực tế cho thấy, vấn đề cốt lõi không nằm ở số lượng công cụ, mà ở cách hệ thống được tổ chức và vận hành.

Do đó, doanh nghiệp cần chuyển sang tư duy quản trị tổng thể thay vì xử lý rời rạc từng lớp bảo mật. Đây là sự thay đổi mang tính nền tảng, quyết định khả năng phòng vệ dài hạn.

Chuẩn hóa kiểm soát từ chuỗi cung ứng

Rủi ro không chỉ đến từ nội bộ, mà còn xuất phát từ các mối quan hệ bên ngoài. Vì vậy, việc thiết lập tiêu chuẩn bảo mật cho đối tác và nhà cung cấp là yêu cầu bắt buộc.

Từ đánh giá năng lực trước hợp tác, đưa điều khoản bảo mật vào hợp đồng, đến rà soát định kỳ mức độ tuân thủ – tất cả cần được tích hợp vào quy trình vận hành, thay vì xử lý mang tính tình huống.

Nâng cao năng lực vận hành từ bên trong

Trong nhiều trường hợp, điểm yếu không nằm ở hệ thống, mà ở cách con người tương tác với hệ thống đó. Do đó, thay vì chỉ tập trung vào công nghệ, doanh nghiệp cần nâng cao nhận thức của nhân sự trong vận hành hằng ngày.

Cụ thể, nhân sự cần có khả năng nhận diện các rủi ro cơ bản, tuân thủ đúng quy trình bảo mật và hạn chế những sai sót trong thao tác. Đây không phải là yêu cầu mang tính chuyên sâu, nhưng lại đóng vai trò như lớp phòng vệ đầu tiên của hệ thống.

Tuy nhiên, trên thực tế, đây cũng chính là lớp phòng vệ dễ bị bỏ qua nhất.

Thiết lập cơ chế giám sát liên tục

Một hệ thống an toàn không đồng nghĩa với việc không tồn tại lỗ hổng. Ngược lại, sự khác biệt nằm ở khả năng phát hiện và phản ứng trước các dấu hiệu bất thường.

Việc thiết lập cơ chế giám sát liên tục cho phép doanh nghiệp phát hiện sớm rủi ro, đưa ra cảnh báo kịp thời và xử lý nhanh chóng trước khi sự cố lan rộng. Nhờ đó, thiểu thiệt hại và duy trì sự ổn định trong vận hành.

Trong môi trường số, tốc độ phản ứng không chỉ là lợi thế, mà còn là yếu tố quyết định mức độ an toàn của toàn bộ hệ thống.

Khi doanh nghiệp không đủ nguồn lực – một mô hình vận hành mới dần hình thành

Trên thực tế, không phải doanh nghiệp nào cũng đủ điều kiện xây dựng đội ngũ an ninh mạng nội bộ hoàn chỉnh. Bởi lẽ, chi phí tuyển dụng cao, thời gian đào tạo dài và áp lực giữ chân nhân sự ngày càng lớn.

Chính vì vậy, nhiều doanh nghiệp buộc phải vận hành trong tình trạng nguồn lực hạn chế kéo theo rủi ro gia tăng.

Trong bối cảnh đó, mô hình dịch vụ IT thuê ngoài (Managed IT Services) đang trở thành lựa chọn chiến lược. Thay vì phụ thuộc vào nội bộ, doanh nghiệp có thể:

• Tiếp cận đội ngũ chuyên gia
• Vận hành giám sát 24/7
• Áp dụng quy trình chuẩn hóa

Qua đó, không chỉ nâng cao năng lực kiểm soát, mà còn tối ưu chi phí vận hành.

ITSS: Cánh tay nối dài của doanh nghiệp

Khi bài toán nhân sự chưa thể giải quyết trong ngắn hạn, các đơn vị dịch vụ IT đang đóng vai trò như “cánh tay nối dài” cho doanh nghiệp.

ITSS theo đuổi mô hình tích hợp, không chỉ dừng lại ở xử lý sự cố mà tập trung vào năng lực phòng ngừa rủi ro ngay từ đầu. Cụ thể, hệ thống được vận hành dựa trên ba trụ cột chính:

• Giám sát liên tục để phát hiện sớm bất thường
• Đánh giá rủi ro định kỳ, bao gồm cả bên thứ ba
• Chuẩn hóa quy trình và kiểm soát dữ liệu

Nhờ đó, doanh nghiệp không chỉ xử lý vấn đề hiện tại, mà còn chủ động thích ứng với các biến động trong tương lai.

Khi rủi ro không còn là giả định

Trong môi trường số, rủi ro an ninh mạng không còn là kịch bản xa vời, mà đã trở thành yếu tố tất yếu trong vận hành.

Vì vậy, câu hỏi quan trọng không còn là “có bị tấn công hay không”, mà là hệ thống có đủ năng lực phát hiện và phản ứng kịp thời hay không.

Câu trả lời nằm ở ba yếu tố cốt lõi: cách dữ liệu được tổ chức, cách hệ thống được giám sát và cách doanh nghiệp kiểm soát chuỗi cung ứng.

Đánh giá hệ thống – bước khởi đầu kiểm soát rủi ro

Nhiều doanh nghiệp vẫn vận hành ổn định. Tuy nhiên, sự ổn định này đôi khi chỉ là do chưa gặp sự cố đủ lớn để bộc lộ vấn đề.

Trên thực tế, rủi ro thường tồn tại âm thầm, từ việc chưa từng đánh giá hệ thống, chưa kiểm tra đối tác cho đến thiếu cơ chế giám sát liên tục. Chính những khoảng trống này có thể trở thành nguyên nhân của các sự cố nghiêm trọng trong tương lai.

Hành động trước khi quá muộn

Nếu doanh nghiệp của bạn chưa từng đánh giá tổng thể hệ thống, đang vận hành nhiều phần mềm tích hợp hoặc có nhiều kết nối với đối tác, đây chính là thời điểm cần hành động.

ITSS cung cấp chương trình đánh giá hệ thống chuyên sâu, giúp doanh nghiệp phát hiện “điểm mù”, nhận diện rủi ro và xây dựng lộ trình quản trị phù hợp.

👉 Đăng ký tư vấn ngay hôm nay để biết hệ thống của bạn đang an toàn đến đâu – trước khi rủi ro kịp xảy ra.